Ытыктабыллаах Саха сирин олохтоохторо, Николаев-Центр – Бастакы Президент Михаил Ефимович Николаев библиотека-архива – Саха Өрөспүүбүлүкэтин аатыттан эһигини Судаарыстыбаннас күнүнэн ис сүрэхтэн эҕэрдэлиир.

Өрөспүүбүлүкэ норуотун сомоҕолоһуутун кэрэһилиир, дойдубут инники дьылҕатын туһугар эппиэтинэспитин тоҕостуур бырааһынньык. П.А Ойуунускай, М.К.Аммосов, И.Н.Барахов, С.М.Аржаков курдук саха чулуу дьонун туруорсууларынан, сыралаах үлэлэринэн үйэ кэриҥэ кэм анараа өттүгэр Арассыыйа састаабыгар автономнай өрөспүүбүлүкэ аатын ылыы Саха сирин экэнэмиичэскэй, научнай, бырамыысылыннай уонна духуобунай өттүнэн сүҥкэн сайдыытын түстээбитэ.

Саха сирин судаарыстыбаннаһын бастааҥҥы көрүҥүн – Саха Аптаныамыйалаах Сэбиэскэй Социалистическай Өрөспүүбүлүкэтин тэрийии Саха сиригэр олохсуйан олорор омуктарга, кинилэр уус-уран, олох-дьаһах, экэниэмикэ өттүнэн сайдалларыгар улахан сабыдыалы оҥорбут историческай суолталаах бэлиэ түгэн буолбута. Билигин сэбиэскэй кэм историятын сорох өрүттэрин саҥалыы сыаналаан көрдөххө даҕаны РСФСР иһинэн саха автономиятын тэрийии үгүс омук дьылҕатын үчүгэй өттүгэр уларыппыт суолтата кыратык да намтатыллыбат.

1990 сыл балаҕан ыйын 27 күнүгэр Саха АССР XII ыҥырыылаах Үрдүкү Сэбиэтэ Саха ССР судаарыстыбаннай суверенитетын туһунан Декларацияны ылыммыта. Онтон ыла Саха сирин судаарыстыбаннаһын сайдыытын саҥа кэрдиис кэмэ саҕаламмыта.Бу докумуон эрэгийиэн олоҕун-дьаһаҕын, экэниэмикэтин салгыы сайыннарарга бөҕө тирэх буолбута,өрөспүүбүлүкэбит аныгы устуоруйатыгар саҥа түһүмэх саҕаламмыта, дойдубут сайдыытын олуга ууруллубута.

Саҥа анал турукка олоҕуран өрөспүүбүлүкэ саҥа сыала-соруга быһаарыллыбыта. Ол курдук, өрөспүүбүлүкэ бэйэтин сиригэр-уотугар толору бырааптаах бас билээччи буоларга, айылҕатын баайын бэйэтэ дьаһайарга, тутулуга суох иһинээҕи социальнай-экэнэмиичэскэй бэлиитикэни олохтуурга, норуоттарын төрүт үгэстэрин, култуураларын чөлүгэр түһэрэргэ сорук туруоруммута. Ону тэҥэ Саха Өрөспүүбүлүкэтэ Арассыыйа федеративнай судаарыстыбатын тэҥ бырааптаах субъега буоларын мэлдьи тутуһара уонна Арассыыйа быстыспат сорҕото буоллаҕына эрэ экэниэмикэ, олох-дьаһах, култуура уонна өй-санаа өттүнэн дьиҥнээхтик силигилии сайдар кыахтааҕын өйдүүрэ.

Саха сиригэр судаарыстыбаннас саҥа көрүҥүн үөскээһинэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бастакы Бэрэсидьиэнэ Михаил Ефимович Николаев аатын кытта быстыспат ситимнээх. Михаил Ефимович Арассыыйаҕа федерализм уонна федеративнай сыһыаннаһыылары сайыннарыы боппуруостарыгар сүрүн бэлиитикэни көхтөөхтүк ыыппыта. Арассыыйа федеративнай судаарыстыбатын көрүҥүн саҥатытыыга уонна сайыннарыыга Саха Өрөспүүбүлүкэтэ быһаччы кыттыыта, Россия Федерациятын чэрчитинэн өрөспүүбүлүкэ национальнай судаарыстыбаннаһын тэрийии уонна бөҕөргөтүү кини салалтатынан барбыта.

Бүгүҥҥү күн – Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннаһын күнэ – биһиги норуоппут элбэх үйэлээх историятын, тулуурдаах үлэтин уонна кэскиллээх инникитин холбуур бэлиэ күн. Бу бырааһынньык саха дьонун сомоҕолоһуутун, төрөөбүт дойдуларын инники дьылҕатыгар эппиэтинэс сүгэргэ бэлэмнэрин көрдөрөр.

Николаев-Центр – Бастакы Президент Михаил Ефимович Николаев библиотека-архивын үлэһиттэрэ – өрөспүүбүлүкэбит историятын, судаарыстыбаннаһын сайдыытын, чулуу дьоннорун туһунан өйдөбүлү харыстыыр уонна кэнэҕэски көлүөнэҕэ тиэрдэр соруктаах үлэлиибит. Бу сыалбыт-сорукпут чэрчитинэн, бырааһынньык күнүгэр өрөспүүбүлүкэ историятын, судаарыстыбаннас сайдыытын уонна чулуу дьоннорун туһунан билиилэри кэҥэтэр, кыттыыны ылар баҕалаах барыгытыгар аналлаах «Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннаһа» диэн онлайн-викторина ыытыллар.

Викторина сигэтэ: https://forms.yandex.ru/u/6ab1d357eb61466986523c84