Балаҕан ыйын 17 күнүгэр Дьокуускай куоракка саха норуотун духуобунай уонна материальнай култууратын биир сүрүн мэктиэтин — чороону — үйэтитии тула киэҥ кэпсэтии таҕыста. Бэс ыйын 11 күнүттэн Ем. Ярославскай аатынан Хотугу норуоттар устуоруйаларын уонна култуураларын холбоһуктаах судаарыстыбаннай түмэлигэр “Үйэлээх чороон – өбүгэм ситимэ” быыстапка үлэлиир. Манна саха улуу маастардарын үлэлэрэ, өрөспүүбүлүкэ түмэллэриттэн сэдэх чорооннор, аныгы оҥоһуктар көрдөрүүгэ тураллар. Түмэл балаҕаныгар ыытыллыбыт «Чороон толору анала»төгүрүк остуолга норуот маастардара, этнографтар, устуоруктар уонна култуура үлэһиттэрэ мустан, былыргы иһит суолтатын аныгы олох хараҕынан көрдүлэр.

Бастакы Бэрэсидьиэн Михаил Ефимович Николаев аатынан «Николаев-Центр» библиотека-архив үлэһиттэрэ киэҥ далааһыннаах тэрээһиҥҥэ, күннээҕи олох ситимигэр эппиэттиир, чорооҥҥо туһааннаах опрос түмүгүнэн дакылаат оҥорон кыттыыны ылбыттара.

Чороон — саха норуотун кымыһы иһэр уонна сиэр-туом толорор үйэлээх иһитэ. Билиҥҥи кэмҥэ төрүт уус-уран оҥоһуктар дьиҥ аналларын үйэтитэр сыаллаах “Үйэлээх чороон – өбүгэм ситимэ” диэн бырайыак 2026 сыллаахха Саха сиригэр олоххо киирбитэ.

Саха дьонугар чороон хаһан да көннөрү ас кутар иһит эрэ буолбатаҕа. Кини — ытык мал, алаас-сыһыын иччититтэн саҕалаан, Үрдүк Айыыларга тиийэ айах тутар, алгыс этэр аналлаах ымыы. Этнографтар бэлиэтииллэринэн, чорооҥҥо кутуллубут кымыс — бу биһиги өбүгэлэрбит сири-уоту арчылыыр, дьолу-соргуну түстүүр амтаннаах кымырдаҕастара. Төгүрүк остуол кыттыылаахтара тоһоҕолоон эппиттэринэн, билигин сорох ыаллар чороону сувенир эрэ быһыытынан ылыналлара хомолтолоох. Иһит дьиҥнээх ис хоһооно — ыалдьытымсах саха ыалын бастыҥ маанылаах сандалытын киэргэлэ, удьуор утумун салгыыр ымыыта буоларын санаттылар.

Түмүккэ кыттааччылар чороон — бу мас сомоҕото эрэ буолбатаҕын, саха омук барҕа баайын, кини бөлүһүөктүү көрүүтүн, айылҕаны кытта ситимин илдьэ сылдьар тыыннаах код буоларын бигэргэттилэр. Ытык иһит кэрэтин, дириҥ философиятын сүтэрбэккэ, аныгы куорат эйгэтигэр, аныгы дьиэ интерьерыгар бэйэтин дьоһуннаах миэстэтин булуута — бу билиҥҥи норуот маастардарын уонна этнографтар иннилэригэр турар сүрүн сорук. Салгыы бу кэпсэтии түмүгүнэн резолюция ылыллан, СӨ Култуура уонна духуобунай сайдыы министиэристибэтигэр анал бырагыраама оҥоһулларыгар тирэх буолуоҕа диэн эрэнэллэрин биллэрдилэр.

Хаартыскалар УлуусМедиа